Nog niet klaar

Nog niet klaar

Explainer! Renteswapgate blijft een puinhoop

Vroeger verkochten banken twee soorten leningen aan hun mkb-klanten: leningen met een vaste rente voor een vastgestelde periode en voor het overige leningen met een maandelijks fluctuerende, variabele rente. De variabele rente is bijna altijd lager dan de vaste rente, maar het nadeel van een variabele rente is dat je geen zekerheid hebt over de maandlasten. Stijgt de rente plotseling, dan stijgen ook je lasten. Dat is een onzekerheid die ondernemers liever vermijden en daarom worden 65%-80% van de financieringen met een vaste rente afgesloten. Daarnaast leverden banken maatwerkconstructies met rendederivaten aan grote bedrijven en professionele beleggers. In 2005 realiseerden de banken zich dat ook in het mkb goed geld verdiend kon gaan worden met rentederivaten. De productmanagers zagen nieuwe kansen. Als je een lening met een variabele lening afsluit in combinatie met een renteswap, dan heb je feitelijk een lening met een vaste rente voor een bepaalde looptijd, maar dan tegen lagere kosten. Dat is voor iedereen interessant, dus ook de ondernemer in het mkb. Bovendien verdient de bank twee keer geld: één keer op de marge op de variabele rente en één keer op het rentederivaat. Win-win dus en what could possibly go wrong?

1. De huisbankier vertelt alles, maar legt weinig uit
U hebt een financiering nodig en belt uw huisbankier. Daarmee regelt u al twintig jaar al uw bankzaken. U krijgt een aanbod voor een lening met de kenmerken van een vaste rente, maar dan goedkoper. En er kan eigenlijk niks fout gaan. Zou u dat doen? In de kleine letters staat het navolgende, maar dan nog meer omfloerst omschreven: 'in geval van een Rentecap met een knock-in floor heeft de MKB-Klant een knock-in floor (een optie, gelijk aan een reguliere Rentefloor in combinatie met een zogenoemde 'digital Rentefloor') aan de Bank verkocht in ruil voor een Rentecap (een andere in dit geval door de MKB-Klant gekochte optie). De MKB-Klant gaat daarmee de verplichting aan dat als de Rente op enig moment daalt tot het Strikeniveau van de Rentefloor, hij de Bank het (vaak hogere) knock-in Strikeniveau betaalt'. (Nou ja zal wel kloppen, we vertrouwen immers op onze huisbankiers!)

2. Het onverwachte gebeurt, de rente daalt
In de periode 2005-2008 steeg de variabele rente en was er geen vuiltje aan de lucht. Maar na 2008 begint de rente te dalen en verder te dalen. Dan blijkt de goedkope financiering duurkoop - voor de ondernemer in het mkb. Het rentederivaat krijgt door de rentedaling een negatieve waarde. Dat leidt ertoe dat banken extra zekerheden vragen aan de ondernemer en bij het omzetten of aanpassen van de lening moet de ondernemer flink bijpassen (rekenvoorbeeldje). Ongeveer 17.000 ondernemers kijken aan tegen peperdure financieringen, soms leidend tot de ondergang van de onderneming. Her en der starten ondernemers rechtszaken, claimhyena's staan op en de politiek wil dat banken even normaal doen en hun klanten schadeloos stellen.

3. Het dossier ettert door
Nederland heeft veel ervaring met de massale verkoop van financiële producten met een twijfelachtige reputatie. Aandelenlease, pensioenpolissen en beleggingsverzekeringen werden sinds de 90s massaal aangeboden en tot op de dag van vandaag zijn die dossiers nog niet afgerond. Ondanks de ervaring is er nog geen goed track record opgebouwd van het afhandelen van zulke massa-déconfitures. Bij renteswapgate is dat niet anders. Iedereen, inclusief de banken, weten dat de banken fout zijn in dezen, maar tegelijkertijd blijken banken buitengewoon behendig in het traineren van oplossingen. Zo is de AFM, die in eerste instantie het dossier zou oplossen, jarenlang om de tuin geleid door de banken.

4. Vandaag weer geen doorbraak
Minister Dijsselbloem komt vandaag wederom met een eindoplossing voor dit dossier. Een onafhankelijke commissie van (echt heel) wijze mannen heeft een 'herstelkader' uitgedokterd aan de hand waarvan banken schadevergoedingen kunnen toekennen aan hun klanten. Kort gezegd krijgen ondernemers maximaal €100.000 schadevergoeding, exclusief de advocaatkosten (max €10.000) of claimhyenakosten (max €3.000) en exclusief aanvullende kostenvergoedingen bij zeer exotische rentederivaten. Bank en klant kunnen zich conformeren aan dit stappenplan en dan is de zaak afgedaan. Het stappenplan is doorwrocht, maar meteen al doemen donkere wolken op. Van de zes banken die renteswaps verkochten, hebben slechts vier hun medewerking toegezegd (ING, ABN, SNS, Van Lanschot) en twee banken twijfelen nog (grootaanbieder Rabobank, 9.500 contracten en Deutsche Bank, 700 contracten). Dat betekent dat klanten van die laatste twee banken nog steeds naar de rechter toe moeten stappen als zij er niet uitkomen. De Dijss is al de hele dag druk bezig om Rabobank en Deutsche te overreden om wel mee te doen aan de oplossing (via FD/), maar die kan alleen maar druk uitoefenen en verder niks. Bovendien hebben sommige claimhyena's laten weten de schadevergoeding te laag te vinden en niet akkoord te gaan (logisch, want zij leven van claimen). Met andere woorden en zoals we al eerder schreven, dit dossier is, zoals minister Dijsselbloem ons wil doen geloven, in 2017 nog lang niet de wereld uit.

5. Pijn bij de banken
De totale schade voor de banken loopt op tot, als we gemakshalve 17.000 klanten maal een ton nemen, €1,7 mld. Het Financieele Dagblad/ becijferde gisteren dat Rabobank vermoedelijk het meeste voor zijn rekening dient te nemen. Vandaar natuurlijk de afwachtende houding. Banken hebben naar aanleiding van de gepresenteerde oplossingen hun stroppenpot verhoogd. We weten niet hoeveel de banken reeds gereserveerd hebben, maar ING kondigt vandaag aan €150 mio aanvullend te reserveren, ABN €360 mio (6.800 klanten), Van Lanschot reserveert in totaal €11 mio en SNS is nog onbekend. Van Deutsche en Rabo hebben we uiteraard nog niets vernomen, want die zijn in beraad.

Wilt u op de hoogte blijven van het belangrijkste financiële nieuws?
Like ons dan op Facebook. Vinden we leuk!

REACTIES

Ik herinner mij de Duisenberg Regeling nog. Waarbij mensen een fractie van hun schade terugkregen. Een fooi, volgens het Hof van Amsterdam. www.jurofoon.nl... Niet dat ik Wim Duisenberg iets kwalijk neem, want als de banken en verzekeraars alle niet overeengekomen kosten moeten terugstorten, zijn ze allemaal failliet.


Beide dossiers hebben iets gemeen. Dat de bank niet probeert geld te maken MET de klant, maar geld probeert te maken VAN de klant. Alle beleggers zagen de bullen klappen, verwachten een recessie en voorzagen laag rentebeleid vanuit de centrale banken. Echter is er binnen het zero sum game op de beurs geen domme belegger te vinden om positie tegen in te nemen. Een weddenschap heeft immers niet alleen een winnaar nodig, maar ook een verliezer.


Toen zijn de hoge heren van zakenbankieren maar eens op de koffie gegaan bij hun collega`s van de retailtak. Zodat ze iemand hadden om hun derivaten aan te kopen. Slachtoffers opties laten schrijven die ze zelf wilden kopen, maar niet in de markt zaten. De bank moet groeien, desnoods ten koste van de maatschappij. Niemand trapt er meer in, zelfs normale levensverzekeringen worden niet meer afgenomen.


Normale financieringen van het MKB ligt ook nog steeds op zijn gat. En dat levert het volgende unicum. Banken maken geen geld meer VAN hun klant, maar ook niet meer MET. Het nieuwe verdienmodel werkt niet meer van de parasiet heeft haar gastheer leeggezogen en het eeuwenoude model om in symbiose samen met de klant echt te verdienen is verleerd.


Daarom het nieuwe verdienmodel, waarbij gratis geleend wordt bij de ECB, wat weggezet wordt bij overheden en oude obligaties tegen een vergoeding. Staatssteun voor de bank en indirecte monetaire financiering voor overheden. Geld is al generaties alleen gebaseerd op vertrouwen en ik vraag me steeds meer af waar dat vertrouwen nog op leunt.


Tijdens de Brexit had iedereen het over de risico`s van uittreden, maar wanneer gaan we praten over de risico`s van blijven?!?

Feynman | 05-07-16 | 13:37

maar wanneer gaan we praten over de risico`s van blijven?!?

Feynman | 05-07-16 | 13:37 | + 7 -

Het risico van blijven:
Toen Italië 1 land werd in ca 1830 begonnen de transfers (belasinggeld!) van het rijke noorden naar het arme zuiden.
Het noorden van Italië is economisch gezien bijna net zo sterk als Duitsland.
Inmiddels zijn we bijna 200 jaar verder. Er gaat nog steeds belastinggeld van noord- naar zuid Italië. Het zuiden doet niets en vindt het wel best.
Het land als geheel kwakkelt omdat de helft niet mee wil werken.
Ik heb voor Nederland een andere rol in gedachte dan cash-cow te zijn voor de EU.
We moeten er uit. Veel paniek op korte termijn, maar als we er én uit gaan én we voeren een bindend referendum in worden we rijker dan Zwitserland.

Vogelbeest | 05-07-16 | 15:06

@Vogelbeest | 05-07-16 | 15:06

Het verschil met ca. 1830 is alleen dat mensen die niet willen meewerken nu een stuk mobieler zijn.
Dus redelijke kans dat je vanzelf een nivellering krijgt van de 'meewerkmentaliteit', doordat mensen naar het geld toe zullen trekken.
En we hebben hier een hoop mensen zitten die nu al vinden dat we alles maar weg moeten geven. Dat zal niet anders worden wanneer al die zielige mensen hier aan de poort staan.

Gijsie | 05-07-16 | 17:18

"Als je een lening met een variabele lening afsluit in combinatie met een renteswap, dan heb je feitelijk een lening met een vaste rente voor een bepaalde looptijd, maar dan tegen lagere kosten. Dat is voor iedereen interessant,"
-
Zeg Van Wensen, je gaat mij niet wijs maken dat bedrijven of banken blij worden van vrijwillig minder winst maken op de verkoop van een product.
Een willekeurige verkoper die zegt dat dit voordelig is voor jouw als klant, schop je de deur uit. als je niet begrijpt waarom hij deze leugen uit kraamt.
Dat voorkomt oplichting.
Los hiervan, welke idioot koopt een leen product dat niet goedkoper wordt als de rente daalt?
Dat stinkt toch?
De banken zagen aankomen dat de rente zou dalen. Dus smeerden ze kun klanten deze troep aan.
-
Toen ik begin deze eeuw een (spaar) hypotheek afsloot, rekende de adviseur met 8% en 14% rendement. De economie was net door het putje. Dus gevraagd 4% rendement door te rekenen.
Spaarhypotheek met 4% had dezelfde opbrengst als beleg hypotheek met 8% rendement.
Dat ie, naar mijn mening, never nooit zou gaan maken.
-
Gewoon je verstand gebruiken. De rest is geschiedenis. Die 4% waren dus de kosten, waarvan niemand toen nog wist. De rendementen werden knap beroerd.

Raider Twix | 05-07-16 | 17:38

Het repareren van de imago's en reputatieschade kost meer dan de claim. Ik zal binnenkort wel weer overspoeld worden met Rabo reclame.

Yohean | 05-07-16 | 19:02

*zucht*
Rabo is haar oude imago als Raadgevers en Boerenleenbank nu toch echt kwijt. Maar ik heb nog altijd meer vertrouwen in de Rabo als in een random italiaans bankje. De Euro zelf niet echt meer, maar kun je in NL een andere vorm van waarde aanhouden die waardevast is EN waar de EU niet met z'n klauwen aan kan komen?

Aetje | 06-07-16 | 01:28

Je ziet die geldgeile account manager met zijn 300 euro te krappe pak en bruine schoenen de afdeling op dansen. ¨Yes!, ik heb er weer ééntje. Dat gaat lekker zo¨. Meteen pakt hij zijn i-Phone om vrouwlief op het ministerie het goede nieuws te vertellen. ¨Ga maar lekker shoppen meid, en die vakantie naar Zanziebar kan doorgaan. Boek maar 5 sterretjes. Dag scheet¨.

squadra | 06-07-16 | 12:03

Reacties op dit artikel zijn gesloten