Prinsjesdag!

Prinsjesdag!

Kabinet zegt het een. Doet het ander

Dat zegt de Raad van State. Die verbaast zich over de koopkrachtreparatie voor ouderen. Zoals u weet kunnen veel pensioenfondsen de uitkeringen niet indexeren, want lage rekenrente (archief). Dat betekent dat miljoenen gepensioneerden jaar op jaar minder te besteden hebben. Ook 2018 zou een slecht jaar worden voor de ouderen, ware het niet dat het demissonaire kabinet nog even €425 mio uittrekt om de koopkracht van ouderen met een tegenvallende pensioenuitkering om te buigen naar een plusje (zie koopkrachtplaatje boven). Toch is het eigenlijk helemaal niet goed wat we doen, schrijft minfin Dijsselbloem in de Miljoenennota, want de vraag is in hoeverre koopkrachtreparatie van gepensioneerden altijd in de eerste plaats de taak van de overheid moet zijn. Vervolgens somt de Dijss drie bezwaren op: a) een overheidsingreep neemt de verantwoordelijkheid voor de gevolgen van hun investeringsbeleid weg bij de pensioenfondsen, b) het repareren van de koopkracht door de overheid is niet gratis, en c) de toekomstige groep gepensioneerden is dubbel de sjaak: niet alleen betaalt deze groep de koopkrachtreparatie dit jaar, maar ook alle andere jaren waarin pensioenfondsen last hebben van incompetente bestuurders de lage rente. Enniewees, de Raad van State constateert 'een spanning tussen' wat Dijss aan de ene zegt en aan de andere kant doet en vindt het maar niks dat het kabinet de meevallers verjubelt aan leuke dingen voor de mensen. De Dijss, die uiteraard moet reageren op de RvS, houdt het er maar op dat alleen de arme gepensioneerden financieel worden gered (wat niet helemaal waar is, want gepensioneerden met een inkomen tot ongeveer €35.000 krijgen extra koopkrachtcompensatie). Nu vinden wij het prima dat deze mensen ook profiteren van het begrotingsoverschot van €8 miljard. Maar we houden het er ook maar op dat het pensioenstelsel met zijn solidariteit (tegenvallende pensioenuitkeringen zijn in de huidige opzet toch echt een zaak van de pensioenfondsdeelnemers onderling en niet een zaak van mensen die part noch deel hebben aan het fonds) volstrekt failliet is.

Nu dit weer

Nu dit weer

Prinsjesdag! Iedereen rijk, behalve de mensen zonder een eigen huis

'De combinatie van hoge pensioen- en woningvermogens met hoge hypotheekschulden wordt de «lange balans» van Nederlandse huishoudens genoemd. Doordat vermogen grotendeels vastzit in «stenen» en pensioenfondsen, kunnen huishoudens dat geld niet eenvoudig aanwenden bij tegenslag. Dat maakt huishoudens relatief kwetsbaar.' Deze tekst is te vinden in de inleiding van de Miljoenennota van dit jaar. In voorgaande edities las u precies hetzelfde. Dan zou een mens toch een keer hopen dat een kabinet iets aan die kwetsbare positie van huishoudens doet. Bijvoorbeeld wat minder verplichte pensioenbesparingen of het combineren van pensioenopbouw en de hypotheek. Maar dat gebeurt natuurlijk niet. Op dit moment maakt dat niks uit. De economie draait als een tierelier en dat leidt ertoe dat huishoudens met een koopwoning gillend rijk worden. Het aantal huishoudens dat als gevolg van de crisis nog onder water staat (hypotheekschuld > waarde huis) daalt keihard als gevolg van een doldraaiende woningmarkt. Van 36% in 2012 naar 15% in 2017. Onderstaande plaatje toont de toename van het vermogen van huishoudens in de afgelopen jaar 20 jaar (bbp 2017=ca. €700 miljard):

Lees verder

Riemen vast

Riemen vast

Dit doet QE dus met de geldhoeveelheid

De Europese Centrale Bank doet vandaag een poging om uit te leggen wat haar obligatie-opkoopprogramma (ofwel Quantitative Easing) nu precies voor gevolgen heeft gehad voor de geldhoeveelheid. Even een recap: middels het programma wil Draghi de rente verder drukken en vervolgens kán de hoeveelheid geld die in omloop is in de maatschappij stijgen. De grote hoop is dat dit de bestedingen een zetje geeft, en daarmee de economische groei en inflatie. Afijn. Het probleem is dat zo'n uitlegpoging dan resulteert in een document (pdf) dat nog steeds vol staat met financieel jargon en met een vergrootglas moet worden gelezen. Ergo, daar heeft de niet-ingewijde precies niets aan. Vandaar stoffen wij de boel nu even op om het allemaal iets begrijpelijker te maken. Centraal staat de bovenstaande grafiek (inderdaad, het is de ECB niet gelukt om van uw belastingcenten een afbeelding in hogere resolutie te creëren). For the sake of duidelijkheid: het Asset Purchase Programme is het opkoopprogramma, en base money bestaat uit alle valuta (biljetten en munten) die in circulatie zijn en de deposito's die banken verplicht moeten aanhouden bij de centrale bank + overtollig geld dat ze daar stallen (al deze zaken zijn te vinden op de passiva-zijde van de ECB). Maar willen we naar een geldmaat die een directere relatie met de economie heeft, dan belanden we bij broad money. Dat staat ook wel bekend onder de noemer M3, en omvat alle zeer liquide passiva van normale banken en welke in handen zijn van normale burgers - denk natuurlijk aan valuta, deposito's die u zo kunt wegtrekken alsmede deposito's die wat langer in de gesloten kluis zitten. Goed, dan kunnen we nu de grafiek gaan duiden.

Lees verder

Meer...